Artyku│: "Obce chwalicie, swego nie znacie..." - Lech 1929 MC Poland
Lech 1929 MC Poland
Strona G┼é├│wna Linki Nasze Filmy Galerie U┼╝ytkownik├│w Ksi─Öga Go┼Ťci Galeria 2014, 2015 Pa╝dziernik 18 2019 21:47:15
Nawigacja
Portal
  Strona G┼é├│wna
  Nasze Filmy
  Linki
  Kontakt
  Regulamin
  Galeria 2014, 2015
  Ksi─Öga Go┼Ťci
  Kalendarium
  Mapa wyjazd├│w
  O klubie

U┐ytkownikˇw Online
Goťci Online: 1
Brak U┐ytkownikˇw Online

Zarejestrowanych U┐ytkownikˇw: 31
Nieaktywowany U┐ytkownik: 0
Najnowszy U┐ytkownik: ~maciej
Nasi sponsorzy
Losowa Fotka
Ilustracja komp.
Ilustracja komp.
Zdj─Öcia Lecha
Wydarzenia
PonWtŽrCzwPiSoNie
1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31
Newsletter
Dla U┐ytkownikˇw
"Obce chwalicie, swego nie znacie..."

(artykuł "Echa Opalenickie", rok XXIV nr 9 (227) )



 

Gdyby przeci─Ötnego warszawiaka, ba przeci─Ötnego Polaka zapyta─ç z czym mu si─Ö kojarzy nazwa Opalenica, odpowied┼║ brzmia┼éaby - z niczym. By─ç mo┼╝e znakomitsi erudyci skojarzyliby z histori─ů rodu Opali┼äskich i tyle.

A przecie┼╝ jest jeden wyr├│┼╝nik tego sympatycznego miasteczka, jedno wydarzenie, kt├│re czyni z Opalenicy wyj─ůtkowe miejsce w Polsce.

To tutaj bowiem 1 stycznia 1929 roku powsta┼éa pierwsza w Polsce fabryka motocykli. Tak, to w┼éa┼Ťnie tutaj powsta┼é pierwszy polski motocykl o symbolicznej nazwie "Lech".

O tym fakcie, wielu mieszka┼äc├│w Opalenicy zapewne s┼éysza┼éo dzi─Öki publikacjom w prasie lokalne jak np. artyku┼éowi pana Zygmunta Dudy z 1984 roku. Mam jednak nieodparte wra┼╝enie, ┼╝e zar├│wno mieszka┼äcy, jak i w┼éadze Opalenicy, nie doceniaj─ů tego wyj─ůtkowego wydarzenia w skali nie tylko regionu ale i ca┼éej Polski. Ka┼╝de inne miasto w Polsce i w Europie uczyni┼éoby z tego wydarzenia okazj─Ö do promocji, ┼Ťci─ůgni─Öcia rzeszy turyst├│w, fan├│w motoryzacji z kraju i z zagranicy. Mo┼╝e powsta┼éoby muzeum, mo┼╝e odbywa┼éyby si─Ö dni polskiej motoryzacji, mo┼╝e... pomarzy─ç dobra rzecz. Co to bowiem obchodzi Opaleniczan? Po co ten szum?

A no po to, by nieco zbulwersowa─ç i zburzy─ç "┼Ťwi─Öty spok├│j". Po to, by w zunifikowanym, zeuropeizowanym kraju nie zapomniano, ┼╝e byli┼Ťmy i jeste┼Ťmy w stanie budowa─ç i tworzy─ç samodzielnie, ┼╝e r├│wnie┼╝ w dziedzinie techniki, potrafili┼Ťmy konstruowa─ç pojazdy, nie tylko nie ust─Öpuj─ůce innym nacjom a niejednokrotnie je wyprzedzaj─ůce.

Takim wydarzeniem w pierwszych latach niepodleg┼éo┼Ťci II Rzeczypospolitej by┼éo za┼éo┼╝enie przez pana Wac┼éawa Sawickiego zak┼éadu w Opalenicy: "Lech" Pierwsza Fabryka Motocykli w Polsce. In┼╝ynier W┼éadys┼éaw Zalewski, jak i wielu w├│wczas rodak├│w, pe┼éen entuzjazmu i wiary w odrodzon─ů Polsk─Ö, powr├│ci┼é z emigracji w Ameryce, by wykorzystuj─ůc zdobyte do┼Ťwiadczenie zaprojektowa─ç i skonstruowa─ç pierwszy polski motocykl. Motocykl "Lech" wykonany w Opalenicy wystawiono ju┼╝ wiosn─ů 1929 roku na Targach Pozna┼äskich.

W pi┼Ťmie "Samoch├│d" wychodz─ůcym w Poznaniu, w relacji z targ├│w, tak odnotowano to wydarzenie "Wszelkie cechy pracy solidnej i trwa┼éej spotykamy r├│wnie┼╝ w jednym polskim motocyklu "Lech", rodem z Opalenicy". To bardzo dobre ┼Ťwiadectwo na starcie, zapewne uskrzydli┼éo jego tw├│rc├│w, kt├│rzy rozpocz─Öli starania o uzyskanie zam├│wienia Ministerstwa Spraw Wojskowych na dostaw─Ö swoich motocykli dla Wojska Polskiego.

W tej sprawie ju┼╝ 19 grudnia 1929 roku wyst─ůpiono z zapytaniem: "... czy o ile motocykl zostanie uznany za odpowiedni przez Ministerstwo, mo┼╝emy liczy─ç na sta┼é─ů dostaw─Ö dla wojska."

R├│wnocze┼Ťnie wyst─ůpiono z zapytaniem do Wojskowego Instytutu Bada┼ä In┼╝ynierii w Warszawie: "... obecnie przyst─Öpujemy do masowego wyrobu motocykli i chcemy tak┼╝e wybra─ç odpowiednie dla wojska. Zwracamy si─Ö przeto z uprzejm─ů pro┼Ťb─ů do W. Pan├│w, o ┼éaskawe poinformowanie nas, jak silne potrzebne s─ů maszyny, ramy, itp. oraz warunki (przepisy) wymagane dla uzyskania dostaw do armii".

Skutkiem tego wyst─ůpienia 29 stycznia 1929 roku do fabryki w Opalenicy przyby┼é kpt. in┼╝. Pawlu─ç z Instytutu Bada┼ä In┼╝ynierii. W opinii napisanej po powrocie do Warszawy czytamy: "Sam fakt, ┼╝e firma rozpocz─Ö┼éa prace przygotowawcze ju┼╝ przed rokiem, bez ┼╝adnej reklamy i ubiegania si─Ö o jakiekolwiek zaliczki, czy te┼╝ zam├│wienia, ┼Ťwiadczy dodatnio i daje poniek─ůd r─Ökojmi─Ö, ┼╝e rozpocz─Öto prace, nie tylko dla zarobku ale i dla samej fabrykacji, z ch─Öci─ů stworzenia nowej ga┼é─Özi przemys┼éu w Polsce. Uwa┼╝am, ┼╝e poczynania firmy s─ů korzystne dla kraju i wobec tego zas┼éuguj─ů bezwzgl─Ödnie na poparcie ze strony miarodajnych czynnik├│w".

W lutym tego samego roku, przyjechali kolejni przedstawiciele tego samego Instytutu Bada┼ä In┼╝ynierii kpt. Olgierd G├│rski i in┼╝. Piotr Loesch. W efekcie tej wizyty, powsta┼éa kolejna opinia, w kt├│rej czytamy: "... Ca┼éo┼Ť─ç motocykla na podstawie ogl─Ödzin, przedstawia si─Ö korzystnie. Pierwszy model posiada braki jak: niedok┼éadne dopasowanie k├│┼é, nie wypr├│bowany rozrz─ůd itp. Co jednak po pr├│bach, b─Ödzie mo┼╝na usun─ů─ç. Dok┼éadn─ů opini─Ö czy inicjatywa ta mo┼╝e by─ç popierana wyda Biuro Bada┼ä Technicznych po pierwszych pr├│bach wykonanych na pierwszym modelu, po zg┼éoszeniu modelu przez wytw├│rni─Ö".

W zamiarach fabryki, była produkcja różnych wersji motocykli, m.in. z silnikiem jednocylindrowym, jak również z wózkiem. Wyprodukowano również "Lecha" w wersji sportowej.

W opinii wsp├│┼éczesnych jako┼Ť─ç motocykla nie ust─Öpowa┼éa podobnym konstrukcjom zagranicznym. Dowodem na to mo┼╝e by─ç opinia wyra┼╝ona przez organizator├│w Wystawy Komunikacji i Turystyki w Poznaniu w po┼éowie 1930 roku. Wystawiona tam ulepszona wersja "Lecha" z przekonstruowan─ů ram─ů, ze zbiornikiem typu siod┼éowego i hamulcem b─Öbnowym w przednim kole, otrzyma┼éa za wysok─ů jako┼Ť─ç wykonania - Krajowy List Pochwalny.

R├│wnie┼╝ ├│wczesna prasa fachowa (Motocyklista nr 7 z 1929 r.), wysoko ocenia┼éa jako┼Ť─ç i wytrzyma┼éo┼Ť─ç motocykla z Opalenicy.

Przekonywuj─ůcych opinii o jako┼Ťci produkowanych motocykli dostarcza┼éy ich starty w imprezach turystycznych. Do znacz─ůcych nale┼╝y zaliczy─ç rajd Pozna┼ä- Gniezno - Bydgoszcz - Grudzi─ůdz - Leszno - Pozna┼ä, rajd szosowy "Non stop" Pozna┼ä - Bydgoszcz - Pozna┼ä oraz rajd dooko┼éa Warszawy.

We wszystkich tych imprezach "Lech" zajmowa┼é punktowe miejsca. W 1931 roku w stolicy zaprezentowano nowy model "Lecha" w 45-kilometrowym rajdzie "Po ulicach Warszawy", organizowanym przez czasopismo "Autolot". Zademonstrowany nowy model wzbudzi┼é ogromne zainteresowanie publiczno┼Ťci.

Wydawa┼éo si─Ö, ┼╝e pierwsza polska fabryka motocykli w Opalenicy, b─Ödzie produkowa┼éa motocykle w coraz wi─Ökszej ilo┼Ťci i w coraz lepszej jako┼Ťci.

Sta┼éo si─Ö inaczej. Brak ┼Ťrodk├│w finansowych na rozw├│j produkcji, zmusi┼é w┼éa┼Ťciciela do pr├│by przekszta┼écenia Pierwszej Fabryki Motocykli w Polsce w towarzystwo akcyjne.

Pan Sawicki, w┼éa┼Ťciciel fabryki, tak zaprasza┼é na ┼éamach "Autolotur" (nr 9 -10 z 1931 roku) do udzia┼éu w sp├│┼éce: "... zaprasza kapitalist├│w ma┼éych i wi─Ökszych do wzi─Öcia udzia┼éu w sfinansowaniu tej fabryki motocykli. W┼éasne motory, patenty, uznanie k├│┼é fachowych oraz nagrody w rajdach nie mog─ůc nad─ů┼╝y─ç zapotrzebowaniu i nie chc─ůc korzysta─ç z oferty kapitalist├│w niemieckich rozpisuje... subskrypcj─Ö". Powiernikami tego przedsi─Öwzi─Öcia byli: dyrektor finansowy Powszechnej Wystawy Krajowej w Poznaniu, radca finansowy Lech Miko┼éajczak oraz Instytut Do┼Ťwiadczalny w Polsce z siedzib─ů w Poznaniu.

Z inicjatywy Ministerstwa Spraw Wojskowych zebra┼éa si─Ö 25 wrze┼Ťnia 1931 roku mi─Ödzyresortowa komisja, celem om├│wienia ewentualnej dalszej wsp├│┼épracy Pa┼ästwowych Zak┼éad├│w In┼╝ynierii i Pierwszej Fabryki Motocykli w zakresie produkcji motocykli.

W toku obrad oceniono, ┼╝e "... wsp├│┼épraca jest korzystna". Uznano, ┼╝e "Lech" Pierwsza Fabryka Motocykli w Polsce mo┼╝e produkowa─ç motocykle o pojemno┼Ťci poni┼╝ej 1000 cm3. Produkcj─Ö motocykli powy┼╝ej 1000 cm3 zarezerwowano dla Pa┼ästwowych Zak┼éad├│w In┼╝ynierii ( produkcja motocykla "Sok├│┼é" 1000).

Ustalono, ┼╝e wsp├│┼épraca rozpocznie si─Ö od 1932 roku. Sta┼éo si─Ö jednak inaczej. ┼Üwiat na pocz─ůtku lat trzydziestych zacz─ů┼é ogarnia─ç kryzys ekonomiczny. Obj─ů┼é on r├│wnie┼╝ polsk─ů gospodark─Ö a wraz z ni─ů Pierwsz─ů Fabryk─Ö Motocykli w Polsce.

Mimo zaprzestania produkcji "Lechy" jeszcze przez wiele lat spotykano na polskich drogach. W zachowanych w Centralnym Archiwum Wojskowym w Rembertowie wykazach mobilizacyjnych z 1938 roku zapisano w motocyklach sprawnych technicznie i przeznaczonych na ewentualne potrzeby armii trzy motocykle "Lech". Jakie były ich dalsze losy nie wiemy. Do dzisiaj nie przetrwał żaden.

A mo┼╝e? A mo┼╝e gdzie┼Ť zapomniany le┼╝y i czeka na odkrywc─Ö?

Je┼Ťli Was zainteresowa┼éa sprawa pierwszego polskiego motocykla i jego tw├│rc├│w wi─Öcej informacji znajdziecie Pa┼ästwo w ksi─ů┼╝ce mojego Przyjaciela Jana Tarczy┼äskiego "Polskie motocykle 1918-1945" wydanej przez Wydawnictwa Komunikacji i ┼ü─ůczno┼Ťci w Warszawie, z kt├│rej zaczerpn─ů┼éem wiele cytowanych danych.

Nadal jednak zbyt ma┼éo wiemy o tym wa┼╝nym dla Polski przedsi─Öwzi─Öciu. Odchodz─ů uczestnicy tych wydarze┼ä, ┼╝├│┼ékn─ů w domowych albumach zapomniane zdj─Öcia... By─ç mo┼╝e w archiwach zachowa┼éy si─Ö wa┼╝ne dokumenty. By─ç mo┼╝e... dzi─Öki zbiorowemu wysi┼ékowi uda si─Ö dopisa─ç brakuj─ůce karty historii Pierwszej Fabryki Motocykli w Polsce z siedzib─ů w Opalenicy.

Chciałbym aby tak się stało, przy Państwa pomocy, ku pamięci przyszłych pokoleń.

 

Autor artykułu: Ryszard Wosiński, Ujazd (członek honorowy klubu "Lech 1929 Opalenica").

 

 Komentarze
Brak komentarzy.
 Dodaj komentarz
Zaloguj siŕ, ┐eby mˇc dodawaŠ komentarze.
 Oceny
Dodawanie ocen dostŕpne tylko dla zalogowanych U┐ytkownikˇw.

Proszŕ siŕ zalogowaŠ lub zarejestrowaŠ, ┐eby mˇc dodawaŠ oceny.

Žwietne! Žwietne! 100% [4 G│osˇw]
Bardzo dobre Bardzo dobre 0% [»adnych g│osˇw]
Dobre Dobre 0% [»adnych g│osˇw]
Przeciŕtne Przeciŕtne 0% [»adnych g│osˇw]
S│abe S│abe 0% [»adnych g│osˇw]
Logowanie
Nazwa U┐ytkownika

Has│o

Zapamiŕtaj mnie



Zapomniane has│o?
Copyright © 2014